X
تبلیغات
افتو - داستان کوتاه به گویش محلی
این داستان نوشته ی یوسف مبارکی است.ایشان از پیشکسوتان فرهنگی است که علاقمند به فعالیت های فرهنگی به خصوص هنر تئاتر می باشد.ضمنا گروه هنری نشان را نیز مدیریت می کند.

 

                                                                           دشمن

 

تو بن بند دکا(1) او فسیلا میدا(2) که صدای دیم(3) امد(4).اشگو(5) مپزوها (6)کجان؟

-بلای رف.(7)

-گشتم(8) نبی.

-الانه خوم ایم(9) پیداشکنم(10).

-تو راه که ایندم(11) ام فهمی(12) که شوم مپزو مو هسته(13).خوشال وابدم(14).و با عجله اندم(15) بلای رف گشتم ولی نبی.ام گو(16) شاید هلنگای دار جنگبو(17) ام کرده.انک(18) هم نبی.بعد مدتی یادم امد که پشت کتمبه(19) زیر سحاره ام نده(20).خدارا شکر پیدا وابی.

-دی تی تو(21) چه بکنش(22)؟

-مو اشم (23)خونه ی خالت ای باکله ها ی مپزو حاسک(24) اکنم(25).گا(26) که دمو(27) اش وابن(28) تا شیر اگودرش(29) نده.اگه زینبو هم باکله شو(30) بخر.

-چکده؟

خرما تو تولک تو مشتو ام نده.یه بر(31) خرما،دو بر باکله.شس(32) بگو باکله ی خوبی تاده(33).

بعد ای سفارشها رفت.

بوام (34)هم یه ربطه ای (35)هنگ(36) اری (37)کولش بی دمو.بغل مشتو هنگها پهن ش که(38) تا خشک وابی.بعد اش گو(39):بوا کتاب حیدر بگ اسر دس بشه(40).امشو بچ و بار(41) این(42) اینکی(43).حیدر بگ همیشه اسر دس بی. سی چه که مو خیلی ام خونده بی(44) و همیشه دم دسم  بی . با بوام دکا حرف میز(45) که گا هم دمو و یکسره رفت هد گودرش.خیز رفتم شسی(46) و اوسار(47) ام کشت (48)و ا سر و کلش و به هر زورو ضربی بی ام وابست(49).

جا تو خالی شوم مپزو خیلی خوشمزه ای بی.پای شوم شه بدم (50)که بوام اش گو خدا بکن امشو زود بات(51).ام نفهمی منظور بوام کن(52).ام پرسی. اش گو حالا تسی نیگم(53).شاید زهرت هوشی(54).هر چی فکرم اکه(55)  ام نفهمی که چن و کن و کی شی تو(56) بات.بوام هم که هیچی اش نگو.بعد شوم رفتم ری بستل گپو شستم(57) و عامو و خالو ممدم و همسایه ها اندن(58).خالوم اش گو:خالو برو کتاب فلکناز با(59).سیف اله اش گو: امشو نوبه حیدر بگن.بوام هم اش گو برو حیدر بگ با.مو کتاب حیدر بگ آمادم که بی(60).فنر(61) که هلنگا بی مو(62) دومن هد خوم.پشت جلد کتاب عکس حیدر بی که شمشیر به دس دکا جنگ شه که(63).مو یه مرتبه یاد حرف بوام افتدم(64).ای که امشو شی با (65)و همه منتظرش هستن کن؟

از کمو طرف ایاد(66)؟خوبن؟بدن؟دوستن؟دشمنن؟خوش تنهان یا خیلی هستن؟هر چه بیشتر فکرش میکه(67) کمتر میفهمی(68) که چن و چطورین؟

نگای عاموم ام که،دکا بند شه ریسی(69).خیلی هم فرز(70) بی.تو بند رسی کسی اپاش نیرسی(71).ازش ام پرسی امشو کسی شی با؟اشگو نه خبری نی.

دیم که آخر بستل هد سینی چاهینی و دله ی گهوه ای شه بی(72) و دکا بل(73) گلت (74)شیه که(75)،اش گو مگه چت فهمده؟تا موستم (76)حرفی بزنم،یه مرتبه بوام که دکا بند پیش شه ریسی ،اشگو:شاید بات شاید نات(77).

یه نگاهی ابقیه اشکه(78).مد سلطان اشگو(79) هخون(80) عامو هخون. هر که امد خوش امد. و مو هم شروع ام که(81) به خوندن.حیدر بگ غرق جنگ با جونور هایی بی که زراعت مردم،فسیل مردم عدم شواکه(82).و دت (83)پادشاه هم عاشق حیدر بگ وابی(84) و تو ای وهله(85) عشق و عاشقی و جنگ و جدال و تعریف مردم از حیدر بگ ،یه مرتبه فتیله ی فنر تا آخر دومن کشیده وابی و همه جا تریک(86) و ظلمانی.ام نفهمی چه وابی، کار کن و سی چه. همه جا سکوت –خاموش.حتی نفس کشده (87)هم بی صدا وابی.فقط از یرد مدغلوم صدای زاره ی خر ایمود(88).

چند دیقه به همین منوال گذشت.بعد مد سلطان اش گو رد شو که(89).هخون عامو.و دوباره فتیله ی فنر بلند ام کشی و شروع ام که به خوندن.

میدون جنگ بی و حیدر بگ و دیب زورمندی که انگار از حیدر بگ چیزی کمتر نبی.حتی بعضی وقتها آدم فکر شکه (90)که همی الان حیدر بگ  اسیر دیب دبی(91).بعد حیدر بگ یه نگاهی ا قصر پادشاه و دت پادشاه با مین های(92) سیاه و صافش که تو موج باد پخش بی و صورت سفید و پرنورش و نگاهش تو نگاه حیدر بگ گرهن اش خوی(93) و دوباره حیدر بگ بی و جسد بی جون دیبی که دشمن بی و احسنت احسنت خالوم،سیف اله و مدسلطان.

غرق خوندن بدم(94) که دوباره تریک وابی.یک لحظه فکرم ام که حیدر بگ کشته وابی. موستم حرفی بزنم(95)،بوام اش گو اس...چند دقیقه همی طوری گذشت و بعد صدای خرک خرک و سر و صدای دگه از کنج زریبه (96)زیر فسیل عبری(97) ام فهمی.

بوام فنر اش واسه(98) و بقیه دنبال بوام رفتن. خالوم دس مو اش گری(99) و اش گو تو هم  بدو(100). وقتی رفتم مودی(101) یه گراز گپی(102) تو تله گیر ش که بی(103) و هر چه جست و متک(104) شه یکه(105) فریاد و سر و صدا و ای طرف و او طرف فایدش نبی. خالوم اش گو نرن(106). بعد بوام اش گو بعد نماز صبح با تبر بی(107). و واگشتم(108). صبح که رفتم از آزاد کوچکو رطب بخورم لاشه گرازی اری کله بند افتابی(109).

 

 

توضیحات

1-doka:داشتم،در حال انجام دادن کاری 2-mayada:می دادم  3-dei:مادر 4-amod:آمد  5-eshgo:گفت 6-mepazu:باقله های پخته نشده یا غیر قابل پختن.در گذشته این باقله ها را آسیاب می کردند و با آن خورشی تهیه می کردند. 7-bela:بالا،بلای رف:بالای رف.رف قفسه های دیواری بوده است که برای گذاشتن وسایل استفاده می کرده اند. 8-geshtam:گشتم،جستجو کردم 9-ayam:می آیم  10-  peidashekonam:پیدایش می کنم 11-ayandam:می آمدم 12-omfahmi:فهمیدم 13-muhesteh:داریم 14-vabodam:شدم 15-andam:آمدم 16-omgo:گفتم 17-dar e jangabu:چوب جنگبو،جنگبو چوب قطوری بوده است که بین دو دیوار خانه نصب می کرده اند ومعمولا رخت خواب ها را بر آن می انداخته اند یا وسایلی را به آن آویزان می کرده اند.18-anko:آنجا19-kotombah: پایه ای ساخته شده از گل که زیر صندوق یا همان سحاره درست می کردند تا با زمین تماس نداشته باشد.سحاره:صندوق تخته ای که برای نگه داری لباس و پارچه استفاده می شد.                       

20-omnade:گذاشته ام 21-teytu:می خواهی 22-boknesh:بکنی 23-asham:می روم 24-hasak:آسیاب 25-akonam:بکنم 26-گاو 27-damo:برگشت 28-oshvaben:ببندش 29-گودر:گوساله 30-shavo:آورد 31-bor:یکی از مقیاس هایی که در قدیم استفاده می کرده اند. 32-shas:برایش 33-tade:بهت دهد 34-buam:پدرم 35-rabteh:دسته 36-hong:نوعی گیاه نی مانند که در شوره زار می روید و در قدیم برای مدبافی از آن استفاده می کرده اند. 37-: ariروی 38-پهنش کرد 39-تا خشک وابی:تا خشک بشود،oshgo:گفت 40-bashe:باشد 41-boch o bar:بچه ها،کنایه از دوستان 42-ayen:می آیند 43-eenki:اینجا 44-om khonda bi:خوانده بودم 45-mayaza:می زدم 46-برایش 47-افسار 48-:omkeshtانداختم 49-omvabast:بستمش 50-sha bodam:نشسته بودم 51-bat:بیاید 52-ken:چه کسی است 53-tasi nigam:برایت نمی گویم.54-hushi:برود،زهرت هوشی:بترسی 55-fekrom ake:فکر کردم 56-shai tu:می خواهد،شی تو بات:می خواهد بیاید 57-shastam:نشستم 58-anden:آمدند 59-بیاور 60-آماده کرده بودم 61-فانوس 62-halanga:آویزان،mavo:آوردم 63-sha ke:می کرد 64-oftadam:افتادم 65-shai ba:می خواهد بیاید 66-ayad:می آید 67-mayeke:می کردم 68-mayefahmi:می فهمیدم 69-sha risi:می ریسید 70-ferz:سریع 71-nirasi:نمی رسید 72-sha bi:نشسته بود 73-bel:طنابی بافته شده از برگ نخل که برای درست کردن انواع سبدهایی که معمولا برای جمع آوری محصول خرما کاربرد دارد استفاده می شود.عرض بل ها که برای بافتن سبدهای مختلف شامل تولک،چاکون،شلوت ،گلت و...به کار می رود ،متفاوت است.74-golat:نوعی سبد برای نگه داری خرما 75-shayeke:درست می کرد،در اینجا معنی بافتن می دهد.76-mavestam:می خواستم 77-نیاید 78-oshke:کرد 79-:oshgoگفت 80-hakhun:بخوان 81-omke:کردم 82-adam shu ake:نابود می کردند 83-dot:دختر 84-vabi:شد 85-هنگام 86-tarik:تاریک 87-kasheda:کشیدن 88-ayamod:می آمد 89-rad shu ke:عبور کردند 90-shake:می کرد 91-دیب:دیو،:dabiمی شود 92-مو 93-gerehn esh khovi:گره خورده بود 94-bodam:بودم 95-beznam:بزنم 96-باغ 97-فسیل:بچه ی نخل،نخل کوچکی که پای نخل اصلی می روید.عبری:نام نوعی نخل 98-oshvasa:برداشت 99-oshgeri:گرفت 100-bedo:بیا 101-mudi:دیدیم 102-gap:بزرگ 103-gir sha ke bi:گیر کرده بود

104-jast o motak :جست و خیز 105- sha ye ke :می کرد 106-  narran  :خیلی بزرگ 107- bay :بیایید 108- vageshtem:برگشتیم 109- : oftabiافتاده بود        

 

 

 

 



تاريخ : پنجشنبه ششم مهر 1391 | 11:23 | نویسنده : سالم توكلي |